ସ୍କନ୍ଦପୁରାଣ ଅଧ୍ୟାୟ ୧୩
ସ୍କନ୍ଦପୁରାଣ ଅଧ୍ୟାୟ ୧୩
ସନତ୍କୁମାର ଉବାଚ ।
ବିସ୍ତୃତେ ହିମବତ୍ପୃଷ୍ଠେ ବିମାନଶତସଙ୍କୁଲେ ।ଅଭବତ୍ସ ତୁ କାଲେନ ଶୈଲପୁତ୍ର୍ୟାଃ ସ୍ୱୟଂବରଃ ॥ 1 ॥ଅଥ ପର୍ୱତରାଜୋଽସୌ ହିମବାନ୍ଧ୍ୟାନକୋବିଦଃ ।ଦୁହିତୁର୍ଦେବଦେବେନ ଜ୍ଞାତ୍ୱା ତଦଭିମନ୍ତ୍ରିତମ୍ ॥ 2 ॥ଜାନନ୍ନପି ମହାଶୈଲଃ ସମାଚାରକ୍ରିୟେପ୍ସୟା ।ସ୍ୱୟଂବରଂ ତତୋ ଦେବ୍ୟାଃ ସର୍ୱଲୋକେଷ୍ୱଘୋଷୟତ୍ ॥ 3 ॥ଦେବଦାନବସିଦ୍ଧାନାଂ ସର୍ୱଲୋକନିବାସିନାମ୍ ।ବୃଣୁୟାତ୍ପରମେଶାନଂ ସମକ୍ଷଂ ଯେନ ମେ ସୁତା ॥ 4 ॥ତଦେବ ସୁକୃତଂ ଶ୍ଲାଘ୍ୟଂ ମମାଭ୍ୟୁଦୟସମ୍ମତମ୍ ।ଇତି ସଞ୍ଚିନ୍ତ୍ୟ ଶୈଲେନ୍ଦ୍ରଃ କୃତ୍ୱା ହୃଦି ମହେଶ୍ୱରମ୍ ॥ 5 ॥ଆବ୍ରହ୍ମକେଷୁ ଲୋକେଷୁ ଦେବ୍ୟାଃ ଶୈଲେନ୍ଦ୍ରସତ୍ତମଃ ।କୃତ୍ୱା ରତ୍ନାକୁଲଂ ଦେଶଂ ସ୍ୱୟଂବରମଚୀକରତ୍ ॥ 6 ॥ଅଥୈବମାଘୋଷିତମାତ୍ର ଏବ ସ୍ୱୟଂବରେ ବ୍ୟାସ ମହୀଧ୍ରପୁତ୍ର୍ୟାଃ ।ଦେବାଦୟଃ ସର୍ୱଜଗନ୍ନିବାସାଃ ସମାୟଯୁର୍ଦିବ୍ୟଗୃହୀତବେଷାଃ ॥ 7 ॥ପ୍ରଫୁଲ୍ଲପଦ୍ମାସନସଂନିବିଷ୍ଟଃ ସିଦ୍ଧୈର୍ୱୃତୋ ଯୋଗିଭିରପ୍ରମେୟୈଃ ।ବିଜ୍ଞାପିତସ୍ତେନ ମହୀଧ୍ରରାଜ୍ଞା ପିତାମହସ୍ତତ୍ର ସମାଜଗାମ ॥ 8 ॥ଅକ୍ଷ୍ଣାଂ ସହସ୍ରଂ ସୁରରାଟ୍ ସ ବିଭ୍ରଦ୍ଦିବ୍ୟାଶ୍ଣ୍ଗହାରସ୍ରଗୁଦାତ୍ତରୂପଃ ।ଐରାବତଂ ସର୍ୱଗଜେନ୍ଦ୍ରମୁଖ୍ୟଂ ସ୍ରବନ୍ମଦାସାରକୃତପ୍ରବାହମ୍ ।ଆରୁହ୍ୟ ସର୍ୱାମରରାଟ୍ ସ ବଜ୍ରଂ ବିଭ୍ରତ୍ସମାଗାତ୍ପୁରତଃ ସୁରାଣାମ୍ ॥ 9 ॥ତେଜଃପ୍ରତାପାଧିକଦିବ୍ୟରୂପଃ ପ୍ରୋଦ୍ଭାସୟନ୍ସର୍ୱଦିଶୋ ବିବସ୍ୱାନ୍ ।ହୈମଂ ବିମାନଂ ସଚଲତ୍ପତାକମାରୁହ୍ୟ ଆଗାତ୍ତ୍ୱରିତଂ ଜବେନ ॥ 10 ॥ମଣିପ୍ରଦୀପ୍ତୋଜ୍ଜ୍ୱଲକୁଣ୍ଡଲଶ୍ଚ ବହ୍ନ୍ୟର୍କତେଜଃପ୍ରତିମେ ବିମାନେ ।ସମଭ୍ୟଗାତ୍କଶ୍ୟପବିପ୍ରସୂନୁରାଦିତ୍ୟ ଆଗାଦ୍ଭଗନାମଧାରୀ ॥ 11 ॥ପୀନାଶ୍ଣ୍ଗୟଷ୍ଟିଃ ସୁକୃତାଶ୍ଣ୍ଗହାରସ୍ତେଜୋବଲାଜ୍ଞାସଦୃଶପ୍ରଭାବଃ ।ଦଣ୍ଡଂ ସମାଦାୟ କୃତାନ୍ତ ଆଗାଦାରୁହ୍ୟ ଭୀମଂ ମହିଷଂ ଜବେନ ॥ 12 ॥ମହାମହୀଧ୍ରୋଚ୍ଛ୍ରୟପୀନଗାତ୍ରଃ ସ୍ୱର୍ଣାଦିରତ୍ନାଚିତଚାରୁବେଷଃ ।ସମୀରଣଃ ସର୍ୱଜଗଦ୍ୱିଭର୍ତା ବିମାନମାରୁହ୍ୟ ସମଭ୍ୟଗାଦ୍ଧି ॥ 13 ॥ସନ୍ତାପୟନ୍ସର୍ୱସୁରାସୁରେଶାଂସ୍ତେଜୋଧିକସ୍ତେଜସି ସଂନିବିଶ୍ୟ ।ବହ୍ନିଃ ସମଭ୍ୟେତ୍ୟ ସୁରେନ୍ଦ୍ରମଧ୍ୟେ ଜ୍ୱଲନ୍ପ୍ରତସ୍ଥୌ ବରବେଷଧାରୀ ॥ 14 ॥ନାନାମଣିପ୍ରଜ୍ୱଲିତାଶ୍ଣ୍ଗୟଷ୍ଟିର୍ଜଗଚ୍ଚରନ୍ଦିବ୍ୟବିମାନମଗ୍ର୍ୟମ୍ ।ଆରୁହ୍ୟ ସର୍ୱଦ୍ରବିଣାଧିପେଶଃ ସ ରାଜରାଜସ୍ତ୍ୱରିତୋଽଭ୍ୟଗାଚ୍ଚ ॥ 15 ॥ଆପ୍ୟାୟଯନ୍ସର୍ୱସୁରାସୁରେଶାନ୍କାନ୍ତ୍ୟା ଚ ବେଷେଣ ଚ ଚାରୁରୂପଃ ।ଜ୍ୱଲନ୍ମହାରତ୍ନବିଚିତ୍ରରୂପଂ ବିମାନମାରୁହ୍ୟ ଶଶୀ ସମାଗାତ୍ ॥ 16 ॥ଶ୍ୟାମାଶ୍ଣ୍ଗୟଷ୍ଟିଃ ସୁବିଚିତ୍ରବେଷଃ ସର୍ୱସ୍ରଗାବଦ୍ଧସୁଗନ୍ଧମାଲୀ ।ତାର୍କ୍ଷ୍ୟଂ ସମାରୁହ୍ୟ ମହୀଧ୍ରକଲ୍ପଂ ଗଦାଧରୋଽସୌ ତ୍ୱରିତଂ ସମେତଃ ॥ 17 ॥ତଥାଶ୍ୱିନୌ ଦେବଭିଷଗ୍ୱରୌ ତୁ ଏକଂ ବିମାନଂ ତ୍ୱରୟାଭିରୁହ୍ୟ ।ମନୋହରାବୁଜ୍ଜ୍ୱଲଚାରୁବେଷାବାଜଗ୍ମତୁର୍ଦେବସଦଃ ସୁବୀରୌ ॥ 18 ॥ଶେଷଃ ସହସ୍ରଂ ସ୍ଫୁରଦଗ୍ନିବର୍ଣଂ ବିଭ୍ରତ୍ସ୍ଫଟାନାଂ ଜ୍ୱଲନାର୍କତେଜାଃ ।ସାର୍ଧଂ ସ ନାଗୈରପରୈର୍ମହାତ୍ମା ବିମାନମାରୁହ୍ୟ ସମଭ୍ୟଗାଚ୍ଚ ॥ 19 ॥ଦିତେଃ ସୁତାନାଂ ଚ ମହାସୁରାଣାଂ ବହ୍ନ୍ୟର୍କଶକ୍ରାନିଲତୁଲ୍ୟଭାସାମ୍ ।ବରାନୁରୂପଂ ପ୍ରବିଧାୟ ବେଷଂ ବୃନ୍ଦଂ ସମାଗାତ୍ପୁରତଃ ସୁରାଣାମ୍ ॥ 20 ॥ଗନ୍ଧର୍ୱରାଜଃ ସ ଚ ଚାରୁରୂପୀ ଦିବ୍ୟଶ୍ଣ୍ଗମୋ ଦିବ୍ୟବିମାନଚାରୀ ।ଗନ୍ଧର୍ୱସଙ୍ଘୈଃ ସହିତୋଽପ୍ସରୋଭିଃ ଶକ୍ରାଜ୍ଞୟା ତତ୍ର ସମାଜଗାମ ॥ 21 ॥ଅନ୍ୟେ ଚ ଦେବାସ୍ତ୍ରିଦିବୌକସେଶାଃ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍ଚାରୁଗୃହୀତବେଷାଃ ।ଆଜଗ୍ମୁରାରୁହ୍ୟ ବିମାନପୃଷ୍ଠଂ ଗନ୍ଧର୍ୱୟକ୍ଷୋରଗକିଂନରାଶ୍ଚ ॥ 22 ॥ଶଚୀପତିସ୍ତତ୍ର ସୁରେନ୍ଦ୍ରମଧ୍ୟେ ରାଜାଧିକାରାଧିକଲକ୍ଷ୍ୟମୂର୍ତିଃ ।ଆଜ୍ଞାବଲୈଶ୍ୱର୍ୟକୃତପ୍ରମୋହୋ ବୃଥାଧିକଂ ଯତ୍ନମୁପାଚକାର ॥ 23 ॥ହେତୁସ୍ତ୍ରିଲୋକସ୍ୟ ଜଗତ୍ପ୍ରସୂତେର୍ମାତା ଚ ତେଷାଂ ସସୁରାସୁରାଣାମ୍ ।ପତ୍ନୀ ଚ ଶମ୍ଭୋଃ ପୁରୁଷସ୍ୟ ଧାମ୍ନୋ ଗୀତା ପୁରାଣେ ପ୍ରକୃତିଃ ପରାର୍ଥା ।ଦକ୍ଷସ୍ୟ କୋପାଦ୍ଧିମବଦ୍ଗୃହଂ ସା କାର୍ୟାର୍ଥମାଗାତ୍ପରମେଶପତ୍ନୀ ॥ 24 ॥ଏବଂ ଯତସ୍ତାଂ ନ ବିଦୁଃ ସୁରେଶା ମୋହସ୍ତତସ୍ତାନ୍ପର ଆବିବେଶ ।ବରାର୍ଥମାଜଗ୍ମୁରତୋ ବିମୂଢା ଈଶେନ ଯସ୍ମାଦ୍ୱୃଡିତାଃ କୃତାସ୍ତେ ॥ 25 ॥ତତଃ ପ୍ରନୃତ୍ତାଭିରଥାପ୍ସରୋଭିର୍ଗନ୍ଧର୍ୱସଙ୍ଘୈଶ୍ଚ ସୁଗୀତଶବ୍ଦୈଃ ।ସ୍ଥିତୈଶ୍ଚ ନାନାବିଧରୂପବେଷୈର୍ଦେବାସୁରାଦିତ୍ରିଦିବୌକସଙ୍ଘୈଃ ॥ 26 ॥ବିମାନପୃଷ୍ଠେ ମଣିହେମଚିତ୍ରେ ସ୍ଥିତା ଚଲଚ୍ଚାମରବୀଜିତାଶ୍ଣ୍ଗୀ ।ସର୍ୱର୍ତୁପୁଷ୍ପାଂ ସୁସୁଗନ୍ଧମାଲାଂ ପ୍ରଗୃହ୍ୟ ଦେବୀ ପ୍ରସଭଂ ପ୍ରତସ୍ଥେ ॥ 27 ॥
ସନତ୍କୁମାର ଉବାଚ ।ମାଲାଂ ପ୍ରଗୃହ୍ୟ ଦେବ୍ୟାଂ ତୁ ସ୍ଥିତାୟାଂ ଦେବସଂସଦି ।ଶକ୍ରାଦ୍ୟୈରାଗତୈର୍ଦେବୈଃ ସ୍ୱୟଂବରମୁପାଗତୈଃ ॥ 28 ॥ଦେବ୍ୟା ଜିଜ୍ଞାସୟା ଶମ୍ଭୁର୍ଭୂତ୍ୱା ପଞ୍ଚଶିଖଃ ଶିଶୁଃ ।ଉତ୍ସଶ୍ଣ୍ଗତଲସଂସୁପ୍ତୋ ବଭୂବ ସହସା ବିଭୁଃ ॥ 29 ॥ଅକସ୍ମାଦଥ ତଂ ଦେବୀ ଶିଶୁଂ ପଞ୍ଚଶିଖଂ ସ୍ଥିତମ୍ ।ଜ୍ଞାତ୍ୱା ଯୋଗସମାଧାନାଜ୍ଜହୃଷେ ପ୍ରୀତିସଂୟୁତା ॥ 30 ॥ଅଥ ସା ଶୁଦ୍ଧସଙ୍କଲ୍ପା କାଶ୍ଣ୍କ୍ଷିତପ୍ରାପ୍ତସତ୍ଫଲା ।ନିର୍ୱୃତେବ ତଦା ତସ୍ଥୌ କୃତ୍ୱା ହୃଦି ତମେବ ତୁ ॥ 31 ॥ତତୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ୱା ଶିଶୁଂ ଦେବା ଦେବ୍ୟା ଉତ୍ସଶ୍ଣ୍ଗବର୍ତିନମ୍ ।କୋଽୟମତ୍ରେତି ସମ୍ମନ୍ତ୍ର୍ୟ ଚୁକ୍ରୁଧୁର୍ଭୃଶମାର୍ଦିତାଃ ॥ 32 ॥ବଜ୍ରମାକାରୟତ୍ତସ୍ୟ ବାହୁମୁତ୍କ୍ଷିପ୍ୟ ବୃତ୍ରହା ।ସ ବାହୁରୁତ୍ଥିତସ୍ତସ୍ୟ ତଥୈବ ସମତିଷ୍ଠତ ॥ 33 ॥ସ୍ତମ୍ଭିତଃ ଶିଶୁରୂପେଣ ଦେବଦେବେନ ଶମ୍ଭୁନା ।ବଜ୍ରଂ କ୍ଷେପ୍ତୁଂ ନ ଶଶାକ ବାହୁଂ ଚାଲୟିତୁଂ ନ ଚ ॥ 34 ॥ଭଗୋ ନାମ ତତୋ ଦେବ ଆଦିତ୍ୟଃ କାଶ୍ୟପୋ ବଲୀ ।ଉତ୍କ୍ଷିପ୍ୟ ମୁଶଲଂ ଦୀପ୍ତଂ କ୍ଷେପ୍ତୁମୈଚ୍ଛଦ୍ୱିମୋହିତଃ ।ତସ୍ୟାପି ଭଗବାନ୍ବାହୁଂ ତଥୈବାସ୍ତମ୍ଭୟତ୍ତଦା ॥ 35 ॥ଶିରଃ ପ୍ରକମ୍ପୟନ୍ୱିଷ୍ଣୁଃ ସକ୍ରୋଧସ୍ତମବୈକ୍ଷତ ।ତସ୍ୟାପି ଶିରସୋ ଦେବଃ ଖାଲିତ୍ୟଂ ପ୍ରଚକାର ହ ॥ 36 ॥ପୂଷା ଦନ୍ତାନ୍ଦଶନ୍ଦନ୍ତୈଃ ଶର୍ୱମୈକ୍ଷତ ମୋହିତଃ ।ତସ୍ୟାପି ଦଶନାଃ ପେତୁର୍ଦୃଷ୍ଟମାତ୍ରସ୍ୟ ଶମ୍ଭୁନା ॥ 37 ॥ଯମସ୍ୟ ସ୍ତମ୍ଭିତୋ ଦଣ୍ଡସ୍ତେଜୋ ବହ୍ନେଃ ଶଶେଃ ପ୍ରଭା ।ବଲଂ ବାୟୋସ୍ତଥାନ୍ୟେଷାଂ ତସ୍ମିନ୍ସର୍ୱଦିବୌକସାମ୍ ।ବଲଂ ତେଜଶ୍ଚ ଯୋଗଂ ଚ ତଥୈବାସ୍ତମ୍ଭୟଦ୍ୱିଭୁଃ ॥ 38 ॥ଅଥ ତେଷୁ ସ୍ଥିତେଷ୍ୱେବଂ ମନ୍ୟୁମତ୍ସୁ ସୁରେଷୁ ତୁ ।ବ୍ରହ୍ମା ପରମସଂବିଗ୍ନୋ ଧ୍ୟାନମାସ୍ଥାୟ ସାଦରମ୍ ।ବୁବୁଧେ ଦେବଦେବେଶମୁମୋତ୍ସଶ୍ଣ୍ଗସମାସ୍ଥିତମ୍ ॥ 39 ॥ସ ବୁଦ୍ଧ୍ୱା ପରମେଶାନଂ ଶୀଘ୍ରମୁତ୍ଥାୟ ସାଦରମ୍ ।ବବନ୍ଦେ ଚରଣୌ ଶମ୍ଭୋରସ୍ତୁବଚ୍ଚ ପିତାମହଃ ।ପୌରାଣୈଃ ସାମସଙ୍ଗୀତୈଃ ପୁଣ୍ୟାଖ୍ୟୈର୍ଗୁହ୍ୟନାମଭିଃ ॥ 40 ॥ଅଜସ୍ତ୍ୱମମରୋ ଦେବ ସ୍ରଷ୍ଟା ହର୍ତା ବିଭୁଃ ପରଃ ।ପ୍ରଧାନପୁରୁଷସ୍ତତ୍ତ୍ୱଂ ବ୍ରହ୍ମ ଧ୍ୟେୟଂ ତଦକ୍ଷୟମ୍ ॥ 41 ॥ଅମୃତଂ ପରମାତ୍ମା ଚ ଈଶ୍ୱରଃ କାରଣଂ ମହତ୍ ।ବ୍ରହ୍ମକୃତ୍ପ୍ରକୃତେଃ ସ୍ରଷ୍ଟା ସର୍ୱସୃକ୍ପରମେଶ୍ୱରଃ ॥ 42 ॥ଇୟଂ ଚ ପ୍ରକୃତିର୍ଦେବୀ ସଦା ତେ ସୃଷ୍ଟିକାରଣମ୍ ।ପତ୍ନୀରୂପଂ ସମାସ୍ଥାୟ ଜଗତ୍କାରଣମାଗତା ॥ 43 ॥ନମସ୍ତୁଭ୍ୟଂ ସଦେଶାନ ଦେବ୍ୟାଶ୍ଚୈବ ସଦା ନମଃ ।ପ୍ରସାଦାତ୍ତବ ଦେବେଶ ନିୟୋଗାଚ୍ଚ ମୟା ପ୍ରଜାଃ ॥ 44 ॥ଦେବାଦ୍ୟାସ୍ତ ଇମେ ସୃଷ୍ଟା ମୂଢାସ୍ତ୍ୱଦ୍ୟୋଗମୋହିତାଃ ।କୁରୁ ପ୍ରସାଦମେତେଷାଂ ଯଥାପୂର୍ୱଂ ଭବନ୍ତ୍ୱିମେ ॥ 45 ॥ତତ ଏବଂ ତଦା ବ୍ରହ୍ମା ବିଜ୍ଞାପ୍ୟ ପରମେଶ୍ୱରମ୍ ।ସ୍ତମ୍ଭିତାନ୍ସର୍ୱଦେବାଂସ୍ତାନିଦମାହ ମହାଦ୍ୟୁତିଃ ॥ 46 ॥ମୂଢାଃ ସ୍ଥ ଦେବତାଃ ସର୍ୱେ ନୈନଂ ବୁଧ୍ୟତ ଶଙ୍କରମ୍ ।ଦେବଦେବମିହାୟାତଂ ମମୈବୋତ୍ପତ୍ତିକାରଣମ୍ ॥ 47 ॥ଅୟଂ ରୁଦ୍ରୋ ମହାଦେବଃ ଶର୍ୱୋ ଭୀମଃ କପର୍ଦିମାନ୍ ।ଉଗ୍ର ଈଶାନ ଆତ୍ମା ଚ ଅଜଃ ଶଙ୍କର ଏବ ଚ ॥ 48 ॥ଦେବଦେବଃ ପରଂ ଧାମ ଈଶଃ ପଶୁପତିଃ ପତିଃ ।ଜଗତ୍ସ୍ରଷ୍ଟା ଜଗଦ୍ଧର୍ତା ଜଗତ୍ସଂସ୍ଥିତିକାରଣମ୍ ॥ 49 ॥ଗଚ୍ଛଧ୍ୱଂ ଶରଣଂ ଶୀଘ୍ରମେବମେବାମରେଶ୍ୱରାଃ ।ସାର୍ଧଂ ମୟୈବ ଦେବେଶଂ ପରମାତ୍ମାନମବ୍ୟଯମ୍ ॥ 50 ॥ତତସ୍ତେ ସ୍ତମ୍ଭିତାଃ ସର୍ୱେ ତଥୈବ ତ୍ରିଦିବୌକସଃ ।ପ୍ରଣେମୁର୍ମନସା ଶର୍ୱଂ ଭାବଶୁଦ୍ଧେନ ଚେତସା ॥ 51 ॥ଅଥ ତେଷାଂ ପ୍ରସନ୍ନୋଽଭୂଦ୍ଦେବଦେବୋ ମହେଶ୍ୱରଃ ।ଯଥାପୂର୍ୱଂ ଚକାରାଶୁ ଦେବତାନାଂ ତନୂସ୍ତଦା ॥ 52 ॥ତତ ଏବଂ ପ୍ରବୃତ୍ତେ ତୁ ସର୍ୱଦେବନିବାରଣେ ।ବପୁଶ୍ଚକାର ଦେବେଶସ୍ତ୍ର୍ୟକ୍ଷଂ ପରମମଦ୍ଭୁତମ୍ ।ତେଜସା ଯସ୍ୟ ଦେବାସ୍ତେ ଚକ୍ଷୁରପ୍ରାର୍ଥୟନ୍ୱିଭୁମ୍ ॥ 53 ॥ତେଭ୍ୟଃ ପରମକଂ ଚକ୍ଷୁଃ ସ୍ୱବପୁର୍ଦୃଷ୍ଟିଶକ୍ତିମତ୍ ।ପ୍ରାଦାତ୍ପରମଦେବେଶଃ ଅପଶ୍ୟଂସ୍ତେ ତଦା ପ୍ରଭୁମ୍ ॥ 54 ॥ତେ ଦୃଷ୍ଟ୍ୱା ପରମେଶାନଂ ତୃତୀୟେକ୍ଷଣଧାରିଣମ୍ ।ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ୟା ନେମିରେ ତୂର୍ଣଂ ସର୍ୱ ଏବ ସୁରେଶ୍ୱରାଃ ॥ 55 ॥ତସ୍ୟ ଦେବୀ ତଦା ହୃଷ୍ଟା ସମକ୍ଷଂ ତ୍ରିଦିବୌକସାମ୍ ।ପାଦୟୋଃ ସ୍ଥାପୟାମାସ ସ୍ରଗ୍ମାଲାମମିତଦ୍ୟୁତେଃ ॥ 56 ॥ସାଧୁ ସାଧ୍ୱିତି ସମ୍ପ୍ରୋଚ୍ୟ ଦେବତାସ୍ତେ ପୁନର୍ୱିଭୁମ୍ ।ସହ ଦେବ୍ୟା ନମଶ୍ଚକ୍ରୁଃ ଶିରୋଭିର୍ଭୂତଲାଶ୍ରିତୈଃ ॥ 57 ॥ଅଥାସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ବ୍ୟାସ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକପିତାମହଃ ।ହିମବନ୍ତଂ ମହାଶୈଲମିଦମାହ ମହାଦ୍ୟୁତିଃ ॥ 58 ॥ଶ୍ଲାଘ୍ୟଃ ପୂଜ୍ୟଶ୍ଚ ବନ୍ଦ୍ୟଶ୍ଚ ସର୍ୱେଷାଂ ନସ୍ତ୍ୱମଦ୍ୟ ହି ।ଶର୍ୱେଣ ସହ ସମ୍ବନ୍ଧୋ ଯସ୍ୟ ତେଽଭୂଦୟଂ ମହାନ୍ ।କ୍ରିୟତାଂ ଚାଶୁ ଉଦ୍ୱାହଃ କିମର୍ଥଂ ସ୍ଥୀୟତେ ପରମ୍ ॥ 59 ॥ତତଃ ପ୍ରଣମ୍ୟ ହିମବାଂସ୍ତଂ ଦେବଂ ପ୍ରତ୍ୟଭାଷତ ।ତ୍ୱମେବ କାରଣଂ ଦେବ ଯେନ ଶର୍ୱାଦୟଂ ମମ ॥ 60 ॥ପ୍ରସାଦଃ ସହସୋତ୍ପନ୍ନୋ ହେତୁଶ୍ଚାପି ତ୍ୱମେବ ହି ।ଉଦ୍ୱାହଂ ତୁ ଯଥା ଯାଦୃକ୍ତଦ୍ୱିଧତ୍ସ୍ୱ ପିତାମହ ॥ 61 ॥ତତ ଏବଂ ବଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ୱା ଗିରିରାଜ୍ଞଃ ପିତାମହଃ ।ଉଦ୍ୱାହଃ କ୍ରିୟତାଂ ଦେବ ଇତି ଦେବମୁବାଚ ହ ।ତମାହ ଶଙ୍କରୋ ଦେବଂ ଯଥେଷ୍ଟମିତି ଲୋକପଃ ॥ 62 ॥ତତ୍କ୍ଷଣାଚ୍ଚ ତତୋ ବ୍ୟାସ ବ୍ରହ୍ମଣା କଲ୍ପିତଂ ପୁରମ୍ ।ଉଦ୍ୱାହାର୍ଥଂ ମହେଶସ୍ୟ ନାନାରତ୍ନୋପଶୋଭିତମ୍ ॥ 63 ॥ରତ୍ନାନି ମଣୟଶ୍ଚିତ୍ରା ହେମ ମୌକ୍ତିକମେବ ଚ ।ମୂର୍ତିମନ୍ତ ଉପାଗମ୍ୟ ଅଲଞ୍ଚକ୍ରୁଃ ପୁରୋତ୍ତମମ୍ ॥ 64 ॥ଚିତ୍ରା ମାରକତୀ ଭୂମିଃ ସୌବର୍ଣସ୍ତମ୍ଭଶୋଭିତା ।ଭାସ୍ୱତ୍ସ୍ଫଟିକଭିତ୍ତୀଭିର୍ମୁକ୍ତାହାରପ୍ରଲମ୍ବିତା ॥ 65 ॥ତସ୍ମିଞ୍ଛିବପୁରେ ରମ୍ୟେ ଉଦ୍ୱାହାର୍ଥଂ ବିନିର୍ମିତେ ।ଶୁଶୁଭେ ଦେବଦେବସ୍ୟ ମହେଶସ୍ୟ ମହାତ୍ମନଃ ॥ 66 ॥ସୋମାଦିତ୍ୟୌ ସମଂ ତତ୍ର ଭାସୟନ୍ତୌ ମହାମଣୀ ।ସୌରଭେୟଂ ମନୋରମ୍ୟଂ ଗନ୍ଧମାଘ୍ରାୟ ମାରୁତଃ ।ପ୍ରବବୌ ସୁଖସଂସ୍ପର୍ଶ ଈଶେ ଭକ୍ତିଂ ପ୍ରସାଦୟନ୍ ॥ 67 ॥ସମୁଦ୍ରାସ୍ତତ୍ର ଚତ୍ୱାରଃ ଶକ୍ରାଦ୍ୟାଶ୍ଚ ସୁରୋତ୍ତମାଃ ।ଦେବନଦ୍ୟୋ ମହାନଦ୍ୟଃ ସିଦ୍ଧା ମୁନୟ ଏବ ଚ ॥ 68 ॥ଗନ୍ଧର୍ୱାପ୍ସରସଃ ସର୍ୱେ ନାଗା ଯକ୍ଷାଃ ସରାକ୍ଷସାଃ ।ଗୁହ୍ୟକାଃ ଖେଚରାଶ୍ଚାନ୍ୟେ କିଂନରା ଦେବଚାରଣାଃ ॥ 69 ॥ତୁମ୍ବୁରୁର୍ନାରଦୋ ହାହା ହୂହୂ ଚୈବ ତୁ ସାମଗାଃ ।ରତ୍ନାନ୍ୟାଦାୟ ବାଦ୍ୟାଂଶ୍ଚ ତତ୍ରାଜଗ୍ମୁସ୍ତଦା ପୁରମ୍ ॥ 70 ॥ଋଷୟଃ କୃତ୍ସ୍ନଶସ୍ତତ୍ର ବେଦଗୀତାଂସ୍ତପୋଧନାଃ ।ପୁଣ୍ୟାନ୍ୱୈବାହିକାନ୍ମନ୍ତ୍ରାଞ୍ଜେପୁଃ ସଂହୃଷ୍ଟମାନସାଃ ॥ 71 ॥ଜଗତୋ ମାତରଃ ସର୍ୱା ଦେବକନ୍ୟାଶ୍ଚ କୃତ୍ସ୍ନଶଃ ।ଗାୟନ୍ତି ହୃଷିତାଃ ସର୍ୱା ଉଦ୍ୱାହେ ପରମେଷ୍ଠିନଃ ॥ 72 ॥ଋତବଃ ଷଟ୍ ସମଂ ତତ୍ର ନାନାଗନ୍ଧସୁଖାବହାଃ ।ଉଦ୍ୱାହଃ ଶଙ୍କରସ୍ୟେତି ମୂର୍ତିମନ୍ତ ଉପସ୍ଥିତାଃ ॥ 73 ॥ନୀଲଜୀମୂତସଙ୍ଘାତମନ୍ଦ୍ରଧ୍ୱାନପ୍ରହର୍ଷିତୈଃ ।କେକାୟମାନୈଃ ଶିଖିଭିର୍ନୃତ୍ୟମାନୈଶ୍ଚ ସର୍ୱଶଃ ॥ 74 ॥ବିଲୋଲପିଶ୍ଣ୍ଗଲସ୍ପଷ୍ଟବିଦ୍ୟୁଲ୍ଲେଖାବଭାସିତା ।କୁମୁଦାପୀତଶୁକ୍ଲାଭିର୍ବଲାକାଭିଶ୍ଚ ଶୋଭିତା ॥ 75 ॥ପ୍ରତ୍ୟଗ୍ରସଞ୍ଜାତଶିଲୀନ୍ଧ୍ରକନ୍ଦଲା ଲତାଦ୍ରୁମାଭ୍ୟୁଦ୍ଗତଚାରୁପଲ୍ଲବା ।ଶୁଭାମ୍ବୁଧାରାପ୍ରଣୟପ୍ରବୋଧିତୈର୍ମଦାଲସୈର୍ଭେକଗଣୈଶ୍ଚ ନାଦିତା ॥ 76 ॥ପ୍ରିୟେଷୁ ମାନୋନ୍ନତମାନସାନାଂ ସୁନିଶ୍ଚିତାନାମପି କାମିନୀନାମ୍ ।ମୟୂରକେକାଭିରୁତୈଃ କ୍ଷଣେନ ମନୋହରୈର୍ମାନବିଭଶ୍ଣ୍ଗକର୍ତ୍ରୀ ॥ 77 ॥ତଥା ତ୍ରିବର୍ଣୋଜ୍ଜ୍ୱଲଚାରୁମୂର୍ତିନା ଶଶାଶ୍ଣ୍କଲେଖାକୁଟିଲେନ ସର୍ୱତଃ ।ପୟୋଦସଙ୍ଘାତସମୀପବର୍ତିନା ମହେନ୍ଦ୍ରଚାପେନ ଭୃଶଂ ବିରାଜିତା ॥ 78 ॥ବିଚିତ୍ରପୁଷ୍ପସ୍ପର୍ଶାତ୍ସୁଗନ୍ଧିଭିର୍ଘନାମ୍ବୁସମ୍ପର୍କତୟା ସୁଶୀତଲୈଃ ।ବିକମ୍ପୟନ୍ତୀ ପବନୈର୍ମନୋହରୈଃ ସୁରାଶ୍ଣ୍ଗନାନାମଲକାବଲୀଃ ଶୁଭାଃ ॥ 79 ॥ଗର୍ଜତ୍ପୟୋଦସ୍ଥଗିତେନ୍ଦୁବିମ୍ବା ନବାମ୍ବୁସେକୋଦ୍ଗତଚାରୁଦୂର୍ୱା ।ନିରୀକ୍ଷିତା ସାଦରମୁତ୍ସୁକାଭିର୍ନିଶ୍ୱାସଧୂମ୍ରଂ ପଥିକାଶ୍ଣ୍ଗନାଭିଃ ॥ 80 ॥ହଂସନୂପୁରଶବ୍ଦାଢ୍ୟା ସମୁନ୍ନତପୟୋଧରା ।ଚଲଦ୍ୱିଦ୍ୟୁଲ୍ଲତାକାଞ୍ଚୀ ସ୍ପଷ୍ଟପଦ୍ମବିଲୋଚନା ॥ 81 ॥ଅସିତଜଲଦବୃନ୍ଦଧ୍ୱାନବିତ୍ରସ୍ତହଂସାବିମଲସଲିଲଧାରାପାତନମ୍ରୋତ୍ପଲାଗ୍ରା ।ସୁରଭିକୁସୁମରେଣୁକ୍।ଲ୍ପ୍ତସର୍ୱାଶ୍ଣ୍ଗଶୋଭା ଗିରିଦୁହିତୃବିବାହେପ୍ରାବୃଡାଗାଦ୍ୱିଭୂତ୍ୟୈ ॥ 82 ॥ମେଘକଞ୍ଚୁକନିର୍ମୁକ୍ତା ପଦ୍ମକୋଶୋଦ୍ଗତସ୍ତନୀ ।ହଂସନୂପୁରନିର୍ହ୍ରାଦା ସର୍ୱରମ୍ୟଦିଗନ୍ତରା ॥ 83 ॥ବିସ୍ତୀର୍ଣପୁଲିନଶ୍ରୋଣୀ କୂଜତ୍ସାରସମେଖଲା ।ପ୍ରଫୁଲ୍ଲେନ୍ଦୀବରାଭୋଗବିଲୋଚନମନୋହରା ॥ 84 ॥ପକ୍ୱବିମ୍ବାଧରପୁଟା କୁନ୍ଦଦନ୍ତପ୍ରହାସିନୀ ।ନବଶ୍ୟାମାଲତାଶ୍ୟାମରୋମରାଜୀପରିଷ୍କୃତା ॥ 85 ॥ଚନ୍ଦ୍ରାଂଶୁହାରବର୍ୟେଣ ସୌଧୋରଃସ୍ଥଲସର୍ପିଣା ।ପ୍ରହ୍ଲାଦୟନ୍ତୀ ଚେତାଂସି ସର୍ୱେଷାଂ ତ୍ରିଦିବୌକସାମ୍ ॥ 86 ॥ସମଦାଲିକୁଲୋଦ୍ଗୀତମଧୁରସ୍ୱରଭାଷିଣୀ ।ଚଲତ୍କୁମୁଦସଙ୍ଘାତଚାରୁକୁଣ୍ଡଲଶୋଭିନୀ ॥ 87 ॥ରକ୍ତାଶୋକାଗ୍ରଶାଖୋତ୍ଥପଲ୍ଲବାଶ୍ଣ୍ଗୁଲିଧାରିଣୀ ।ତତ୍ପୁଷ୍ପସଞ୍ଚୟମୟୈର୍ୱାସୋଭିଃ ସମଲଙ୍କୃତା ॥ 88 ॥ରକ୍ତୋତ୍ପଲାଗ୍ରଚରଣା ଜାତୀପୁଷ୍ପନଖାବଲୀ ।କଦଲୀସ୍ତମ୍ଭଚାରୂରୁଃ ଶଶାଶ୍ଣ୍କବଦନା ତଥା ॥ 89 ॥ପଦ୍ମକିଞ୍ଜଲ୍କସମ୍ପୃକ୍ତପବନାଗ୍ରକରୈଃ ସୁରାନ୍ ।ପ୍ରେମ୍ଣା ସ୍ପୃଶନ୍ତୀ କାନ୍ତେବ ଶରଦାଗାନ୍ମନୋରମା ॥ 90 ॥ନିର୍ମୁକ୍ତାସିତମେଘକଞ୍ଚୁକପୁଟା ପୂର୍ଣେନ୍ଦୁବିମ୍ବାନନାନୀଲାମ୍ଭୋଜବିଲୋଚନାରବିନ୍ଦମୁକୁଲପ୍ରୋଦ୍ଭିନ୍ନଚାରୁସ୍ତନୀ ।ନାନାପୁଷ୍ପରଜଃସୁଗନ୍ଧିପବନପ୍ରହ୍ଲାଦନୀ ଚେତସାଂତତ୍ରାଗାତ୍କଲହଂସନୂପୁରରବା ଦେବ୍ୟା ବିବାହେ ଶରତ୍ ॥ 91 ॥ଅତ୍ୟର୍ଥଶୀତଲାମ୍ଭୋଭିଃ ପ୍ଲାବୟନ୍ତୌ ଗିରେଃ ଶିଲାଃ ।ଋତୂ ଶିଶିରହେମନ୍ତାବାଜଗ୍ମତୁରତିଦ୍ୟୁତୀ ॥ 92 ॥ତାଭ୍ୟାମୃତୁଭ୍ୟାଂ ପ୍ରାପ୍ତାଭ୍ୟାଂ ହିମବାନ୍ସ ନଗୋତ୍ତମଃ ।ପ୍ରାଲେୟଚୂର୍ଣବର୍ଷିଭ୍ୟାଂ କ୍ଷିପ୍ରଂ ରୌପ୍ୟ ଇବାବଭୌ ॥ 93 ॥ତେନ ପ୍ରାଲେୟବର୍ଷେଣ ଘନେନ ସ ହିମାଚଲଃ ।ଅଗାଧେନ ତଦା ରେଜେ କ୍ଷୀରୋଦ ଇବ ସାଗରଃ ॥ 94 ॥ହିମସ୍ଥାନେଷୁ ହିମବାନ୍ନାଶୟାମାସ ପାଦପାନ୍ ।ସାଧୂପଚାରାନ୍ସହସା କୃତାର୍ଥ ଇବ ଦୁର୍ଜନଃ ॥ 95 ॥ପ୍ରାଲେୟପଟଲଚ୍ଛନ୍ନୈଃ ଶୃଶ୍ଣ୍ଗୈଃ ସ ଶୁଶୁଭେ ନଗଃ ।ଛତ୍ରୈରିବ ମହାଭୋଗୈଃ ପାଣ୍ଡରୈଃ ପୃଥିବୀପତିଃ ॥ 96 ॥ପାଣ୍ଡରାଣି ବିଶାଲାନି ଶ୍ରୀମନ୍ତି ସୁଭଗାନି ଚ ।ତୁଶ୍ଣ୍ଗାନି ଚାଦ୍ରିଶୃଶ୍ଣ୍ଗାଣି ସୌଧାନୀବ ଚକାଶିରେ ॥ 97 ॥ତସ୍ୟାଚଲେନ୍ଦ୍ରସ୍ୟ ଦରୀଷ୍ୱତୀବ ବିଚିତ୍ରସାରଶ୍ଣ୍ଗକୁଲାକୁଲାସୁ ।ପ୍ରାଲେୟଧାରାଃ ଶଶିପାଦଗୌରା ଗୋକ୍ଷୀରଧାରା ଇବ ସଂନିପେତୁଃ ॥ 98 ॥ବହୁକୁସୁମରଜୋଭିରୁତ୍କରାଶ୍ଣ୍ଗା ହିମକଣସଶ୍ଣ୍ଗସୁଶୀତଲାଃ ସମୀରାଃ ।ବବୁରମରଗଣେଶ୍ୱରାମ୍ବରାଣି ପ୍ରତନୁତମାନି ଶନୈର୍ୱିକମ୍ପୟନ୍ତଃ ॥ 99 ॥ନିର୍ଧୂତରୂକ୍ଷାନିଲଶୀତଦୋଷଃ ପ୍ରୋଦ୍ଭିନ୍ନଚୂତାଶ୍ଣ୍କୁରକର୍ଣପୂରଃ ।ବସନ୍ତକାଲଶ୍ଚ ତମଦ୍ରିପୁତ୍ରୀସେବାର୍ଥମାଗାଦ୍ଧିମବନ୍ତମାଶୁ ॥ 100 ॥ତସ୍ମିନ୍ନୃତାବଦ୍ରିସୁତାବିବାହସିଷେବୟା ତଂ ଗିରିମଭ୍ୟୁପେତେ ।ପ୍ରାଦୁର୍ବଭୂବୁଃ କୁସୁମାବତଂସାଃ ସମନ୍ତତଃ ପାଦପଗୁଲ୍ମଷଣ୍ଡାଃ ॥ 101 ॥ବବୁଃ ସୁଗନ୍ଧାଃ ସୁଭଗାଃ ସୁଶୀତା ବିଚିତ୍ରପୁଷ୍ପାଗ୍ରରଜୋତ୍କରାଶ୍ଣ୍ଗାମନୋଭବୋଦ୍ରେକକରାଃ ସୁରାଣାଂ ସୁରାଶ୍ଣ୍ଗନାନାଂ ଚ ମୁହୁଃ ସମୀରାଃ ॥ 102 ॥ସ୍ୱଚ୍ଛାମ୍ବୁପୂର୍ଣାଶ୍ଚ ତଥା ନଲିନ୍ୟଃ ପଦ୍ମୋତ୍ପଲାନାଂ ମୁକୁଲୈରୁପେତାଃ ।ଈଷତ୍ସମୁଦ୍ଭିନ୍ନପୟୋଧରାଗ୍ରା ନାର୍ୟୋ ଯଥା ରମ୍ୟତମା ବଭୂବୁଃ ॥ 103 ॥ଋତୋଃ ସ୍ୱଭାବାଚ୍ଚ ମଦୋଦ୍ଭବାଚ୍ଚ ଫୁଲ୍ଲାସୁ ଶାଖାସୁ ନିଲୀନପକ୍ଷାଃ ।ଚେତୋଭିରାମଂ ତ୍ରିଦଶାଶ୍ଣ୍ଗନାନାଂ ପୁଂସ୍କୋକିଲାଶ୍ଚାତିକଲଂ ବିନେଦୁଃ ॥ 104 ॥ନାତ୍ୟୁଷ୍ଣଶୀତାନି ସରଃପୟାଂସି କିଞ୍ଜଲ୍କଚୂର୍ଣୈଃ କପିଲୀକୃତାନି ।ଚକ୍ରାହ୍ୱୟୁଗ୍ମୈରୁପନାଦିତାନି ପପୁଃ ପ୍ରହୃଷ୍ଟାଃ ସୁରଦନ୍ତିମୁଖ୍ୟାଃ ॥ 105 ॥ପ୍ରିୟଶ୍ଣ୍ଗୂଶ୍ଚୂତତରବଶ୍ଚୂତାଂଶ୍ଚାପି ପ୍ରିୟଶ୍ଣ୍ଗବଃ ।ତର୍ଜୟନ୍ତ ଇବାନ୍ୟୋନ୍ୟଂ ମଞ୍ଜରୀଭିଶ୍ଚକାଶିରେ ॥ 106 ॥ହିମଶୁକ୍ଲେଷୁ ଶୃଶ୍ଣ୍ଗେଷୁ ତିଲକାଃ କୁସୁମୋତ୍କରାଃ ।ଶୁଶୁଭୁଃ କାର୍ୟମୁଦ୍ଦିଶ୍ୟ ବୃଦ୍ଧା ଇବ ସମାଗତାଃ ॥ 107 ॥ଫୁଲ୍ଲାଶୋକଲତାସ୍ତତ୍ର ରେଜିରେ ଶାଲସଂଶ୍ରିତାଃ ।କାମିନ୍ୟ ଇବ କାନ୍ତାନାଂ କଣ୍ଠାଲମ୍ବିତମୂର୍ତୟଃ ॥ 108 ॥ସମଦାଲିକୁଲୋଦ୍ଗୀତଲତାକୁସୁମସଞ୍ଚୟାଃ ।ପରସ୍ପରଂ ହି ମାଲତ୍ୟୋ ଭାଷନ୍ତ୍ୟ ଇବ ରେଜିରେ ॥ 109 ॥ନୀଲାନି ନୀଲାମ୍ବୁରୁହୈଃ ପୟାଂସି ଗୌରାଣି ଗୌରୈଶ୍ଚ ସନାଲଦଣ୍ଡୈଃ ।ରକ୍ତୈଶ୍ଚ ରକ୍ତାନି ଭୃଶଂ କୃତାନି ମତ୍ତଦ୍ୱିରେଫାର୍ଧବିଦଷ୍ଟପତ୍ରୈଃ ॥ 110 ॥ହୈମାନି ବିସ୍ତୀର୍ଣଜଲେଷୁ କେଷୁଚିନ୍ନିରନ୍ତରଂ ମାରକତାନି କେଷୁଚିତ୍ ।ବୈଦୂର୍ୟନାଲାନି ସରଃସୁ କେଷୁଚିତ୍ପ୍ରଜଜ୍ଞିରେ ପଦ୍ମବନାନି ସର୍ୱତଃ ॥ 111 ॥ବାପ୍ୟସ୍ତତ୍ରାଭବନ୍ରମ୍ୟାଃ କମଲୋତ୍ପଲଭୂଷିତାଃ ।ନାନାବିହଗସଙ୍ଘୁଷ୍ଟା ହେମସୋପାନପଶ୍ଣ୍କ୍ତୟଃ ॥ 112 ॥ଶୃଶ୍ଣ୍ଗାଣି ତସ୍ୟ ତୁ ଗିରେଃ କର୍ଣିକାରୈଃ ସୁପୁଷ୍ପିତୈଃ ।ସମୁଚ୍ଛ୍ରିତାନ୍ୟବିରଲୈର୍ହୈମାନୀବ ବଭୁର୍ମୁନେ ॥ 113 ॥ଈଷଦୁଦ୍ଭିନ୍ନକୁସୁମୈଃ ପାଟଲୈଶ୍ଚାପି ପାଟଲାଃ ।ସମ୍ବଭୂବୁର୍ଦିଶଃ ସର୍ୱାଃ ପବନାକମ୍ପିମୂର୍ତିଭିଃ ॥ 114 ॥କୃଷ୍ଣାଞ୍ଜନାଦ୍ରିଶୃଶ୍ଣ୍ଗାଭା ନୀଲାଶୋକମହୀରୁହାଃ ।ଗିରୌ ବବୃଧିରେ ଫୁଲ୍ଲାଃ ସ୍ପର୍ଧୟେବ ପରସ୍ପରମ୍ ॥ 115 ॥ଚୀରୁବାକବିଘୁଷ୍ଟାନି କିଂଶୁକାନାଂ ବନାନି ଚ ।ପର୍ୱତସ୍ୟ ନିତମ୍ବେଷୁ ସର୍ୱେଷ୍ୱେବାଭିଜଜ୍ଞିରେ ॥ 116 ॥ତମାଲଗୁଲ୍ମୈସ୍ତସ୍ୟାସୀଚ୍ଛୋଭା ହିମବତସ୍ତଦା ।ନୀଲଜୀମୂତସଙ୍ଘାତୈର୍ନିଲୀନୈରିବ ସନ୍ଧିଷୁ ॥ 117 ॥ନିକାମପୁଷ୍ପୈଃ ସୁବିଶାଲଶାଖୈଃ ସମୁଚ୍ଛ୍ରିତୈଶ୍ଚମ୍ପକପାଦପୈଶ୍ଚ ।ପ୍ରମତ୍ତପୁଂସ୍କୋକିଲସମ୍ପ୍ରଲାପୈର୍ହିମାଚଲୋଽତୀବ ତଦା ରରାଜ ॥ 118 ॥ଶ୍ରୁତ୍ୱା ଶବ୍ଦଂ ଋତୁମଦକଲଂ ସର୍ୱତଃ କୋକିଲାନାଂଚଞ୍ଚତ୍ପକ୍ଷାଃ ସୁମଧୁରରୁତଂ ନୀଲକଣ୍ଠା ବିନେଦୁଃ ।ତେଷାଂ ଶବ୍ଦୈରୁପଚିତବଲଃ ପୁଷ୍ପଚାପେଷୁହସ୍ତଃସଜ୍ଜୀଭୂତସ୍ତ୍ରିଦଶବନିତା ବେଦ୍ଧୁମଶ୍ଣ୍ଗେଷ୍ୱନଶ୍ଣ୍ଗଃ ॥ 119 ॥ପଟୁସୂର୍ୟାତପଶ୍ଚାପି ପ୍ରାୟଃ ସୋଷ୍ଣଜଲାଶୟଃ ।ଦେବୀବିବାହସେବାର୍ଥଂ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଆଗାଦ୍ଧିମାଚଲମ୍ ॥ 120 ॥ସ ଚାପି ତରୁଭିସ୍ତତ୍ର ବହୁଭିଃ କୁସୁମୋତ୍କରୈଃ ।ଶୋଭୟାମାସ ଶୃଶ୍ଣ୍ଗାଣି ପ୍ରାଲେୟାଦ୍ରେଃ ସମନ୍ତତଃ ॥ 121 ॥ତସ୍ୟାପି ଚ ଋତୋସ୍ତତ୍ର ବାୟବଃ ସୁମନୋହରାଃ ।ବବୁଃ ପାଟଲବିସ୍ତୀର୍ଣକଦମ୍ବାର୍ଜୁନଗନ୍ଧିନଃ ॥ 122 ॥ବାପ୍ୟଃ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲପଦ୍ମୌଘାଃ କେସରାରୁଣମୂର୍ତୟଃ ।ଅଭବଂସ୍ତଟସଙ୍ଘୁଷ୍ଟକଲହଂସକଦମ୍ବକାଃ ॥ 123 ॥ତଥା କୁରବକାଶ୍ଚାପି କୁସୁମାପାଣ୍ଡୁମୂର୍ତୟଃ ।ସର୍ୱେଷୁ ଜଜ୍ଞୁଃ ଶୃଶ୍ଣ୍ଗେଷୁ ଭ୍ରମରାବଲିସେବିତାଃ ॥ 124 ॥ବକୁଲାଶ୍ଚ ନିତମ୍ବେଷୁ ବିଶାଲେଷୁ ମହୀଭୃତଃ ।ଉତ୍ସସର୍ଜୁର୍ମନୋଜ୍ଞାନି କୁସୁମାନି ସମନ୍ତତଃ ॥ 125 ॥ଇତି କୁସୁମବିଚିତ୍ରସର୍ୱବୃକ୍ଷା ବିବିଧବିହଙ୍ଗମନାଦରମ୍ୟଦେଶାଃ ।ହିମଗିରିତନୟାବିବାହଭୂତ୍ୟୈ ଷଡୁପୟଯୁରୃତବୋ ମୁନିପ୍ରବୀର ॥ 126 ॥ତତ ଏବଂ ପ୍ରବୃତ୍ତେ ତୁ ସର୍ୱଭୂତସମାଗମେ ।ନାନାବାଦ୍ୟଶତାକୀର୍ଣେ ବ୍ରହ୍ମା ମମ ପିତା ସ୍ୱୟମ୍ ॥ 127 ॥ଶୈଲପୁତ୍ରୀମଲଙ୍କୃତ୍ୟ ଯୋଗ୍ୟାଭରଣସମ୍ପଦା ।ପୁରଂ ପ୍ରବେଶୟାମାସ ସ୍ୱୟମାଦାୟ ଲୋକଧୃକ୍ ॥ 128 ॥ତତସ୍ତୁ ପୁନରେବେଶଂ ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ୟଜ୍ଞାପୟଦ୍ୱିଭୁମ୍ ।ହବିର୍ଜୁହୋମି ବହ୍ନୌ ତୁ ଉପାଧ୍ୟାୟପଦେ ସ୍ଥିତଃ ।ଦଦାସି ମହ୍ୟଂ ଯଦ୍ୟାଜ୍ଞାଂ କର୍ତବ୍ୟୋଽୟଂ କ୍ରିୟାବିଧିଃ ॥ 129 ॥ତମାହ ଶଙ୍କରୋ ଦେବଂ ଦେବଦେବୋ ଜଗତ୍ପତିଃ ।ଯଦ୍ୟଦିଷ୍ଟଂ ସୁରେଶାନ ତତ୍କୁରୁଷ୍ୱ ଯଥେପ୍ସିତମ୍ ।କର୍ତାସ୍ମି ବଚନଂ ସର୍ୱଂ ବ୍ରହ୍ମଂସ୍ତବ ଜଗଦ୍ୱିଭୋ ॥ 130 ॥ତତଃ ପ୍ରଣମ୍ୟ ହୃଷ୍ଟାତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକପିତାମହଃ ।ହସ୍ତଂ ଦେବସ୍ୟ ଦେବ୍ୟାଶ୍ଚ ଯୋଗବନ୍ଧେ ଯୁୟୋଜ ହ ॥ 131 ॥ଜ୍ୱଲନଂ ଚ ସ୍ୱୟଂ କୃତ୍ୱା କୃତାଞ୍ଜଲିମୁପସ୍ଥିତମ୍ ।ଶ୍ରୁତିଗୀତୈର୍ମହାମନ୍ତ୍ରୈର୍ମୂର୍ତିମଦ୍ଭିରୁପସ୍ଥିତୈଃ ॥ 132 ॥ଯଥୋକ୍ତବିଧିନା ହୁତ୍ୱା ସର୍ପିସ୍ତଦମୃତଂ ଚ ହି ।ତ୍ରିଶ୍ଚ ତଂ ଜ୍ୱଲନଂ ଦେବଂ କାରୟିତ୍ୱା ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍ ॥ 133 ॥ମୁକ୍ତ୍ୱା ହସ୍ତସମାୟୋଗଂ ସହିତଃ ସର୍ୱଦେବତୈଃ ।ସୁତୈଶ୍ଚ ମାନସୈଃ ସର୍ୱୈଃ ପ୍ରହୃଷ୍ଟେନାନ୍ତରାତ୍ମନା ।ବୃତ୍ତେ ଉଦ୍ୱାହକାଲେ ତୁ ପ୍ରଣନାମ ବୃଷଧ୍ୱଜମ୍ ॥ 134 ॥ଯୋଗେନୈବ ତୟୋର୍ୱ୍ୟାସ ତଦୋମାପରମେଶୟୋଃ ।ଉଦ୍ୱାହଃ ସ ପରୋ ବୃତ୍ତୋ ଯଂ ଦେବା ନ ବିଦୁଃ କ୍ୱଚିତ୍ ॥ 135 ॥ଇତି ତେ ସର୍ୱମାଖ୍ୟାତଂ ସ୍ୱୟଂବରମିଦଂ ଶୁଭମ୍ ।ଉଦ୍ୱାହଶ୍ଚୈବ ଦେବସ୍ୟ ଶୃଣ୍ୱତଃ ପରମାଦ୍ଭୁତମ୍ ॥ 136 ॥ଇତି ସ୍କନ୍ଦପୁରାଣେ ନାମ ତ୍ରୟୋଦଶୋଽଧ୍ୟାୟଃ ॥ 13 ॥
Click Link 👇Next ଅଧ୍ୟାୟ
Comments
Post a Comment