ସ୍କନ୍ଦପୁରାଣ ଅଧ୍ୟାୟ ୪


 ସ୍କନ୍ଦପୁରାଣ ଅଧ୍ୟାୟ ୪

ସନତ୍କୁମାର ଉବାଚ ।

ପ୍ରାଜାପତ୍ୟଂ ତତୋ ଲବ୍ଧ୍ୱା ପ୍ରଜାଃ ସ୍ରଷ୍ଟୁଂ ପ୍ରଚକ୍ରମେ ।
ପ୍ରଜାସ୍ତାଃ ସୃଜ୍ୟମାନାଶ୍ଚ ନ ବିବର୍ଧନ୍ତି ତସ୍ୟ ହ ॥ 1
ସ କୁର୍ୱାଣସ୍ତଥା ସୃଷ୍ଟିଂ ଶକ୍ତିହୀନଃ ପିତାମହଃ ।
ସୃଷ୍ଟ୍ୟର୍ଥଂ ଭୂୟ ଏବାଥ ତପଶ୍ଚର୍ତୁଂ ପ୍ରଚକ୍ରମେ ॥ 2
ସୃଷ୍ଟିହେତୋସ୍ତପସ୍ତସ୍ୟ ଜ୍ଞାତ୍ୱା ତ୍ରିଭୁବନେଶ୍ୱରଃ ।
ତେଜସା ଜଗଦାବିଶ୍ୟ ଆଜଗାମ ତଦନ୍ତିକମ୍ ।
ସ୍ରଷ୍ଟା ତସ୍ୟ ଜଗନ୍ନାଥୋଽଦର୍ଶୟତ୍ସ୍ୱତନୌ ଜଗତ୍ ॥ 3
ସ୍ୱୟମାଗତ୍ୟ ଦେବେଶୋ ମହାଭୂତପତିର୍ହରଃ ।
ବ୍ୟାପ୍ୟେବ ହି ଜଗତ୍କୃତ୍ସ୍ନଂ ପରମେଣ ସ୍ୱତେଜସା ।
ଶମ୍ଭୁଃ ପ୍ରାହ ବରଂ ବତ୍ସ ଯାଚସ୍ୱେତି ପିତାମହମ୍ ॥ 4
ତଂ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକସୃଷ୍ଟ୍ୟର୍ଥଂ ପୁତ୍ରସ୍ତ୍ୱଂ ମନସାବ୍ରବୀତ୍ ।
ସ ଜ୍ଞାତ୍ୱା ତସ୍ୟ ସଙ୍କଲ୍ପଂ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପରମେଶ୍ୱରଃ ।
ମୂଢୋଽୟମିତି ସଞ୍ଚିନ୍ତ୍ୟ ପ୍ରୋବାଚ ବରଦଃ ସ୍ୱୟମ୍ ॥ 5
ଆଗତଂ ପିତରଂ ମା ତ୍ୱଂ ଯସ୍ମାତ୍ପୁତ୍ରଂ ସମୀହସେ ।
ମନ୍ମୂର୍ତିସ୍ତନୟସ୍ତସ୍ମାଦ୍ଭବିଷ୍ୟତି ମମାଜ୍ଞୟା ॥ 6
ସ ଚ ତେ ପୁତ୍ରତାଂ ଯାତ୍ୱା ମଦୀୟୋ ଗଣନାୟକଃ ।
ରୁଦ୍ରୋ ବିଗ୍ରହବାନ୍ଭୂତ୍ୱା ମୂଢ ତ୍ୱାଂ ବିନୟିଷ୍ୟତି ॥ 7
ସର୍ୱବିଦ୍ୟାଧିପତ୍ୟଂ ଚ ଯୋଗାନାଂ ଚୈବ ସର୍ୱଶଃ ।
ବଲସ୍ୟାଧିପତିତ୍ୱଂ ଚ ଅସ୍ତ୍ରାଣାଂ ଚ ପ୍ରୟୋକ୍ତୃତା ॥ 8
ମୟା ଦତ୍ତାନି ତସ୍ୟାଶୁ ଉପସ୍ଥାସ୍ୟନ୍ତି ସର୍ୱଶଃ ।
ଧନୁଃ ପିନାକଂ ଶୂଲଂ ଚ ଖଡ୍ଗଂ ପରଶୁରେବ ଚ ॥ 9
କମଣ୍ଡଲୁସ୍ତଥା ଦଣ୍ଡଃ ଅସ୍ତ୍ରଂ ପାଶୁପତଂ ତଥା ।
ସଂବର୍ତକାଶନିଶ୍ଚୈବ ଚକ୍ରଂ ଚ ପ୍ରତିସର୍ଗିକମ୍ ।
ଏବଂ ସର୍ୱର୍ଦ୍ଧିସମ୍ପନ୍ନଃ ସୁତସ୍ତେ ସ ଭବିଷ୍ୟତି ॥ 10
ଏବମୁକ୍ତ୍ୱା ଗତେ ତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତର୍ଧାନଂ ମହାତ୍ମନି ।
ବ୍ରହ୍ମା ଚକ୍ରେ ତଦା ଚେଷ୍ଟିଂ ପୁତ୍ରକାମଃ ପ୍ରଜାପତିଃ ॥ 11
ସ ଜୁହ୍ୱଞ୍ଛ୍ରମସଂୟୁକ୍ତଃ ପ୍ରତିଘାତସମନ୍ୱିତଃ ।
ସମିଦ୍ୟୁକ୍ତେନ ହସ୍ତେନ ଲଲାଟଂ ପ୍ରମମାର୍ଜ ହ ॥ 12
ସମିତ୍ସଂୟୋଗଜସ୍ତସ୍ୟ ସ୍ୱେଦବିନ୍ଦୁର୍ଲଲାଟଜଃ ।
ପପାତ ଜ୍ୱଲନେ ତସ୍ମିନ୍ଦ୍ୱିଗୁଣଂ ତସ୍ୟ ତେଜସା ॥ 13
ତଦ୍ଧି ମାହେଶ୍ୱରଂ ତେଜଃ ସନ୍ଧିତଂ ବ୍ରହ୍ମଣି ସ୍ରୁତମ୍ ।
ପ୍ରେରିତଂ ଦେବଦେବେନ ନିପପାତ ହବିର୍ଭୁଜି ॥ 14
କ୍ଷଣେ ତସ୍ମିନ୍ମହେଶେନ ସ୍ମୃତ୍ୱା ତଂ ବରମୁତ୍ତମମ୍ ।
ପ୍ରେଷିତୋ ଗଣପୋ ରୁଦ୍ରଃ ସଦ୍ୟ ଏବାଭବତ୍ତଦା ॥ 15
ତଚ୍ଚ ସଂସ୍ୱେଦଜଂ ତେଜଃ ପୂର୍ୱଂ ଜ୍ୱଲନୟୋଜିତମ୍ ।
ଭୂତ୍ୱା ଲୋହିତମାଶ୍ୱେବ ପୁନର୍ନୀଲମଭୂତ୍ତଦା ॥ 16
ନୀଲଲୋହିତ ଇତ୍ୟେବ ତେନାସାବଭବତ୍ପ୍ରଭୁଃ ।
ତ୍ର୍ୟକ୍ଷୋ ଦଶଭୁଜଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଛାଦୟନ୍ନିବ ॥ 17
ଶର୍ୱାଦ୍ୟୈର୍ନାମଭିର୍ବ୍ରହ୍ମା ତନୂଭିଶ୍ଚ ଜଲାଦିଭିଃ ।
ସ୍ତୁତ୍ୱା ତଂ ସର୍ୱଗଂ ଦେବଂ ନୀଲଲୋହିତମବ୍ୟଯମ୍ ॥ 18
ଜ୍ଞାତ୍ୱା ସର୍ୱସୃଜଂ ପଶ୍ଚାନ୍ମହାଭୂତପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍ ।
ଅସୃଜଦ୍ୱିବିଧାସ୍ତ୍ୱନ୍ୟାଃ ପ୍ରଜାଃ ସ ଜଗତି ପ୍ରଭୁଃ ॥ 19
ସୋଽପି ଯୋଗଂ ସମାସ୍ଥାୟ ଐଶ୍ୱର୍ୟେଣ ସମନ୍ୱିତଃ ।
ଲୋକାନ୍ସର୍ୱାନ୍ସମାବିଶ୍ୟ ଧାରୟାମାସ ସର୍ୱଦା ॥ 20
ବ୍ରହ୍ମଣୋଽପି ତତଃ ପୁତ୍ରା ଦକ୍ଷଧର୍ମାଦୟଃ ଶୁଭାଃ ।
ଅସୃଜନ୍ତ ପ୍ରଜାଃ ସର୍ୱା ଦେବମାନୁଷସଙ୍କୁଲାଃ ॥ 21
ଅଥ କାଲେନ ମହତା କଲ୍ପେଽତୀତେ ପୁନଃ ପୁନଃ ।
ପ୍ରଜା ଧାରୟତୋ ଯୋଗାଦସ୍ମିନ୍କଲ୍ପ ଉପସ୍ଥିତେ ॥ 22
ପ୍ରତିଷ୍ଠିତାୟାଂ ବାର୍ତ୍ତାୟାଂ ପ୍ରବୃତ୍ତେ ବୃଷ୍ଟିସର୍ଜନେ ।
ପ୍ରଜାସୁ ଚ ବିବୃଦ୍ଧାସୁ ପ୍ରୟାଗେ ଯଜତଶ୍ଚ ହ ॥ 23
ବ୍ରହ୍ମଣଃ ଷଟ୍କୁଲୀୟାସ୍ତେ ଋଷୟଃ ସଂଶିତବ୍ରତାଃ ।
ମରୀଚୟୋଽତ୍ରୟଶ୍ଚୈବ ବସିଷ୍ଠାଃ କ୍ରତବସ୍ତଥା ॥ 24
ଭୃଗବୋଽଶ୍ଣ୍ଗିରସଶ୍ଚୈବ ତପସା ଦଗ୍ଧକିଲ୍ବିଷାଃ ।
ଊଚୁର୍ବ୍ରହ୍ମାଣମଭ୍ୟେତ୍ୟ ସହିତାଃ କର୍ମଣୋଽନ୍ତରେ ॥ 25
ଭଗବନ୍ନନ୍ଧକାରେଣ ମହତା ସ୍ମଃ ସମାବୃତାଃ ।
ଖିନ୍ନା ବିବଦମାନାଶ୍ଚ ନ ଚ ପଶ୍ୟାମ ଯତ୍ପରମ୍ ॥ 26
ଏତଂ ନଃ ସଂଶୟଂ ଦେବ ଚିରଂ ହୃଦି ସମାସ୍ଥିତମ୍ ।
ତ୍ୱଂ ହି ବେତ୍ଥ ଯଥାତତ୍ତ୍ୱଂ କାରଣଂ ପରମଂ ହି ନଃ ॥ 27
କିଂ ପରଂ ସର୍ୱଭୂତାନାଂ ବଲୀୟଶ୍ଚାପି ସର୍ୱତଃ ।
କେନ ଚାଧିଷ୍ଠିତଂ ବିଶ୍ୱଂ କୋ ନିତ୍ୟଃ କଶ୍ଚ ଶାଶ୍ୱତଃ ॥ 28
କଃ ସ୍ରଷ୍ଟା ସର୍ୱଭୂତାନାଂ ପ୍ରକୃତେଶ୍ଚ ପ୍ରବର୍ତକଃ ।
କୋଽସ୍ମାନ୍ସର୍ୱେଷୁ କାର୍ୟେଷୁ ପ୍ରୟୁନକ୍ତି ମହାମନାଃ ॥ 29
କସ୍ୟ ଭୂତାନି ବଶ୍ୟାନି କଃ ସର୍ୱବିନିୟୋଜକଃ ।
କଥଂ ପଶ୍ୟେମ ତଂ ଚୈବ ଏତନ୍ନଃ ଶଂସ ସର୍ୱଶଃ ॥ 30
ଏବମୁକ୍ତସ୍ତତୋ ବ୍ରହ୍ମା ସର୍ୱେଷାମେବ ସଂନିଧୌ ।
ଦେବାନାଂ ଚ ଋଷୀଣାଂ ଚ ଗନ୍ଧର୍ୱୋରଗରକ୍ଷସାମ୍ ॥ 31
ଯକ୍ଷାଣାମସୁରାଣାଂ ଚ ଯେ ଚ କୁତ୍ର ପ୍ରବର୍ତକାଃ ।
ପକ୍ଷିଣାଂ ସପିଶାଚାନାଂ ଯେ ଚାନ୍ୟେ ତତ୍ସମୀପଗାଃ ।
ଉତ୍ଥାୟ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିଃ ପ୍ରାହ ରୁଦ୍ରେତି ତ୍ରିଃ ପ୍ଲୁତଂ ବଚଃ ॥ 32
ସ ଚାପି ତପସା ଶକ୍ୟୋ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ନାନ୍ୟେନ କେନଚିତ୍ ।
ସ ସ୍ରଷ୍ଟା ସର୍ୱଭୂତାନାଂ ବଲବାଂସ୍ତନ୍ମୟଂ ଜଗତ୍ ।
ତସ୍ୟ ବଶ୍ୟାନି ଭୂତାନି ତେନେଦଂ ଧାର୍ୟତେ ଜଗତ୍ ॥ 33
ତତସ୍ତେ ସର୍ୱଲୋକେଶା ନମଶ୍ଚକ୍ରୁର୍ମହାତ୍ମନେ ॥ 34

ଋଷୟ ଊଚୁଃ ।

କିଂ ତନ୍ମହତ୍ତପୋ ଦେବ ଯେନ ଦୃଶ୍ୟେତ ସ ପ୍ରଭୁଃ ।
ତନ୍ନୋ ବଦସ୍ୱ ଦେବେଶ ବରଦଂ ଚାଭିଧତ୍ସ୍ୱ ନଃ ॥ 35

ପିତାମହ ଉବାଚ ।

ସତ୍ତ୍ରଂ ମହତ୍ସମାସଧ୍ୱଂ ବାଶ୍ଣ୍ମନୋଦୋଷବର୍ଜିତାଃ ।
ଦେଶଂ ଚ ବଃ ପ୍ରବକ୍ଷ୍ୟାମି ଯସ୍ମିନ୍ଦେଶେ ଚରିଷ୍ୟଥ ॥ 36
ତତୋ ମନୋମୟଂ ଚକ୍ରଂ ସ ସୃଷ୍ଟ୍ୱା ତାନୁବାଚ ହ ।
କ୍ଷିପ୍ତମେତନ୍ମୟା ଚକ୍ରମନୁବ୍ରଜତ ମା ଚିରମ୍ ॥ 37
ଯତ୍ରାସ୍ୟ ନେମିଃ ଶୀର୍ୟେତ ସ ଦେଶସ୍ତପସଃ ଶୁଭଃ ।
ତତୋ ମୁମୋଚ ତଚ୍ଚକ୍ରଂ ତେ ଚ ତତ୍ସମନୁବ୍ରଜନ୍ ॥ 38
ତସ୍ୟ ବୈ ବ୍ରଜତଃ କ୍ଷିପ୍ରଂ ଯତ୍ର ନେମିରଶୀର୍ୟତ ।
ନୈମିଶଂ ତତ୍ସ୍ମୃତଂ ନାମ୍ନା ପୁଣ୍ୟଂ ସର୍ୱତ୍ର ପୂଜିତମ୍ ॥ 39
ତତ୍ପୂଜିତଂ ଦେବମନୁଷ୍ୟସିଦ୍ଧୈ ରକ୍ଷୋଭିରୁଗ୍ରୈରୁରଗୈଶ୍ଚ ଦିବ୍ୟୈଃ ।
ଯକ୍ଷୈଃ ସଗନ୍ଧର୍ୱପିଶାଚସଙ୍ଘୈଃ ସର୍ୱାପ୍ସରୋଭିଶ୍ଚ
ଦିତେଃ ସୁତୈଶ୍ଚ ॥ 40
ବିପ୍ରୈଶ୍ଚ ଦାନ୍ତୈଃ ଶମୟୋଗୟୁକ୍ତୈସ୍ତୀର୍ଥୈଶ୍ଚ ସର୍ୱୈରପି
ଚାବନୀଧ୍ରୈଃ ।
ଗନ୍ଧର୍ୱବିଦ୍ୟାଧରଚାରଣୈଶ୍ଚ ସାଧ୍ୟୈଶ୍ଚ ବିଶ୍ୱୈଃ
ପିତୃଭିଃ ସ୍ତୁତଂ ଚ ॥ 41
ଇତି ସ୍କନ୍ଦପୁରାଣେ ଚତୁର୍ଥୋଽଧ୍ୟାୟଃ ॥ 04

Comments

Popular posts from this blog

ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ପଞ୍ଚରାତ୍ର (ଉତ୍କଳ ଖଣ୍ଡ) - ଜଗନ୍ନାଥ ଜଣାଣ

ସ୍କନ୍ଦପୁରାଣ ଅଧ୍ୟାୟ ୧

ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ପଞ୍ଚରାତ୍ର ପ୍ରଥମୋଧ୍ୟୋୟଃ