ସ୍କନ୍ଦପୁରାଣ ଅଧ୍ୟାୟ ୧୧

 ସ୍କନ୍ଦପୁରାଣ ଅଧ୍ୟାୟ ୧୧

ସନତ୍କୁମାର ଉବାଚ ।

କଦାଚିତ୍ସ୍ୱଗୃହଂ ପ୍ରାପ୍ତଂ କଶ୍ୟପଂ ଦ୍ୱିପଦାଂ ବରମ୍ ।
ଅପୃଚ୍ଛଦ୍ଧିମବାନ୍ପ୍ରଶ୍ନଂ ଲୋକେ ଖ୍ୟାତିକରଂ ନୁ କିମ୍ ॥ 1
କେନାକ୍ଷୟାଶ୍ଚ ଲୋକାଃ ସ୍ୟୁଃ ଖ୍ୟାତିଶ୍ଚ ପରମା ମୁନେ ।
ତଥୈବ ଚାର୍ଚନୀୟତ୍ୱଂ ସତ୍ସୁ ତଂ କଥୟସ୍ୱ ମେ ॥ 2

କଶ୍ୟପ ଉବାଚ ।

ଅପତ୍ୟେନ ମହାବାହୋ ସର୍ୱମେତଦବାପ୍ୟତେ ।
ମମ ଖ୍ୟାତିରପତ୍ୟେନ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଋଷିଭିଶ୍ଚ ହ ॥ 3
କିଂ ନ ପଶ୍ୟସି ଶୈଲେନ୍ଦ୍ର ଯତୋ ମାଂ ପରିପୃଚ୍ଛସି ।
ବର୍ତୟିଷ୍ୟାମି ତଚ୍ଚାପି ଯନ୍ମେ ଦୃଷ୍ଟଂ ପୁରାଚଲ ॥ 4
ବାରାଣସୀମହଂ ଗଚ୍ଛନ୍ନପଶ୍ୟଂ ସଂସ୍ଥିତଂ ଦିବି ।
ବିମାନଂ ସ୍ୱନବଦ୍ଦିବ୍ୟମନୌପମ୍ୟମନିନ୍ଦିତମ୍ ॥ 5
ତସ୍ୟାଧସ୍ତାଦାର୍ତନାଦଂ ଗର୍ତାସ୍ଥାନେ ଶୃଣୋମ୍ୟହମ୍ ।
ତାନହଂ ତପସା ଜ୍ଞାତ୍ୱା ତତ୍ରୈବାନ୍ତର୍ହିତଃ ସ୍ଥିତଃ ॥ 6
ଅଥାଗାତ୍ତତ୍ର ଶୈଲେନ୍ଦ୍ର ବିପ୍ରୋ ନିୟମବାଞ୍ଛୁଚିଃ ।
ତୀର୍ଥାଭିଷେକପୂତାତ୍ମା ପରେ ତପସି ସଂସ୍ଥିତଃ ॥ 7
ଅଥ ସ ବ୍ରଜମାନସ୍ତୁ ବ୍ୟାଘ୍ରେଣାଭୀଷିତୋ ଦ୍ୱିଜଃ ।
ବିବେଶ ତଂ ତଦା ଦେଶଂ ସା ଗର୍ତା ଯତ୍ର ଭୂଧର ॥ 8
ଗର୍ତାୟାଂ ବୀରଣସ୍ତମ୍ବେ ଲମ୍ବମାନାଂସ୍ତଦା ମୁନୀନ୍ ।
ଅପଶ୍ୟଦାର୍ତୋ ଦୁଃଖାର୍ତାନପୃଚ୍ଛତ୍ତାଂଶ୍ଚ ସ ଦ୍ୱିଜଃ ॥ 9
କେ ଯୂୟଂ ବୀରଣସ୍ତମ୍ବେ ଲମ୍ବମାନା ହ୍ୟଧୋମୁଖାଃ ।
ଦୁଃଖିତାଃ କେନ ମୋକ୍ଷଶ୍ଚ ଯୁଷ୍ମାକଂ ଭବିତାନଘାଃ ॥ 10

ପିତର ଊଚୁଃ ।

ବୟଂ ତେଽକୃତପୁଣ୍ୟସ୍ୟ ପିତରଃ ସପିତାମହାଃ ।
ପ୍ରପିତାମହାଶ୍ଚ କ୍ଲିଶ୍ୟାମସ୍ତବ ଦୁଷ୍ଟେନ କର୍ମଣା ॥ 11
ନରକୋଽୟଂ ମହାଭାଗ ଗର୍ତାରୂପଂ ସମାସ୍ଥିତଃ ।
ତ୍ୱଂ ଚାପି ବୀରଣସ୍ତମ୍ବସ୍ତ୍ୱୟି ଲମ୍ବାମହେ ବୟମ୍ ॥ 12
ଯାବତ୍ତ୍ୱଂ ଜୀବସେ ବିପ୍ର ତାବଦେବ ବୟଂ ସ୍ଥିତାଃ ।
ମୃତେ ତ୍ୱୟି ଗମିଷ୍ୟାମୋ ନରକଂ ପାପଚେତସଃ ॥ 13
ଯଦି ତ୍ୱଂ ଦାରସଂୟୋଗଂ କୃତ୍ୱାପତ୍ୟଂ ଗୁଣୋତ୍ତରମ୍ ।
ଉତ୍ପାଦୟସି ତେନାସ୍ମାନ୍ମୁଚ୍ୟେମ ବୟମେକଶଃ ॥ 14
ନାନ୍ୟେନ ତପସା ପୁତ୍ର ନ ତୀର୍ଥାନାଂ ଫଲେନ ଚ ।
ତତ୍କୁରୁଷ୍ୱ ମହାବୁଦ୍ଧେ ତାରୟସ୍ୱ ପିତ୍।ର଼୍ନ୍ଭୟାତ୍ ॥ 15
ସ ତଥେତି ପ୍ରତିଜ୍ଞାୟ ଆରାଧ୍ୟ ଚ ବୃଷଧ୍ୱଜମ୍ ।
ପିତ୍।ର଼୍ନ୍ଗର୍ତାତ୍ସମୁଦ୍ଧୃତ୍ୟ ଗଣପାନ୍ପ୍ରଚକାର ହ ॥ 16
ସ୍ୱୟଂ ଚ ରୁଦ୍ରଦୟିତଃ ସୁକେଶୋ ନାମ ନାମତଃ ।
ସମ୍ମତୋ ବଲବାଂଶ୍ଚୈବ ରୁଦ୍ରସ୍ୟ ଗଣପୋଽଭବତ୍ ॥ 17
ତସ୍ମାତ୍କୃତ୍ୱା ତପୋ ଘୋରମପତ୍ୟଂ ଗୁଣବତ୍ତରମ୍ ।
ଉତ୍ପାଦୟସ୍ୱ ଶୈଲେନ୍ଦ୍ର ତତଃ କୀର୍ତିମବାପ୍ସ୍ୟସି ॥ 18

ସନତ୍କୁମାର ଉବାଚ ।

ସ ଏବମୁକ୍ତୋ ଋଷିଣା ଶୈଲେନ୍ଦ୍ରୋ ନିୟମେ ସ୍ଥିତଃ ।
ତପଶ୍ଚକାର ବିପୁଲଂ ଯେନ ବ୍ରହ୍ମା ତୁତୋଷ ହ ॥ 19
ତମାଗତ୍ୟ ତଦା ବ୍ରହ୍ମା ବରଦୋଽସ୍ମୀତ୍ୟଭାଷତ ।
ବ୍ରୂହି ତୁଷ୍ଟୋଽସ୍ମି ତେ ଶୈଲ ତପସାନେନ ସୁବ୍ରତ ॥ 20

ହିମବାନୁବାଚ ।

ଭଗବନ୍ପୁତ୍ରମିଚ୍ଛାମି ଗୁଣୈଃ ସର୍ୱୈରଲଙ୍କୃତମ୍ ।
ଏତଦ୍ୱରଂ ପ୍ରୟଚ୍ଛସ୍ୱ ଯଦି ତୁଷ୍ଟୋଽସି ନଃ ପ୍ରଭୋ ॥ 21

ବ୍ରହ୍ମୋବାଚ ।

କନ୍ୟା ଭବିତ୍ରୀ ଶୈଲେନ୍ଦ୍ର ସୁତା ତେ ବରବର୍ଣିନୀ ।
ଯସ୍ୟାଃ ପ୍ରଭାବାତ୍ସର୍ୱତ୍ର କୀର୍ତିମାପ୍ସ୍ୟସି ପୁଷ୍କଲାମ୍ ॥ 22
ଅର୍ଚିତଃ ସର୍ୱଦେବାନାଂ ତୀର୍ଥକୋଟୀସମାବୃତଃ ।
ପାବନଶ୍ଚୈବ ପୁଣ୍ୟଶ୍ଚ ଦେବାନାମପି ସର୍ୱତଃ ।
ଜ୍ୟେଷ୍ଠା ଚ ସା ଭବିତ୍ରୀ ତେ ଅନ୍ୟେ ଚାନୁ ତତଃ ଶୁଭେ ॥ 23

ସନତ୍କୁମାର ଉବାଚ ।

ଏବମୁକ୍ତ୍ୱା ତତୋ ବ୍ରହ୍ମା ତତ୍ରୈବାନ୍ତରଧୀୟତ ।
ସୋଽପି କାଲେନ ଶୈଲେନ୍ଦ୍ରୋ ମେନାୟାମୁପପାଦୟତ୍ ।
ଅପର୍ଣାମେକପର୍ଣାଂ ଚ ତଥା ଚାପ୍ୟେକପାଟଲାମ୍ ॥ 24
ନ୍ୟଗ୍ରୋଧମେକପର୍ଣା ତୁ ପାଟଲଂ ଚୈକପାଟଲା ।
ଆଶ୍ରିତେ ଦ୍ୱେ ଅପର୍ଣା ତୁ ଅନିକେତା ତପୋଽଚରତ୍ ।
ଶତଂ ବର୍ଷସହସ୍ରାଣାଂ ଦୁଶ୍ଚରଂ ଦେବଦାନବୈଃ ॥ 25
ଆହାରମେକପର୍ଣେନ ସୈକପର୍ଣା ସମାଚରତ୍ ।
ପାଟଲେନ ତଥୈକେନ ବିଦଧାତ୍ୟେକପାଟଲା ॥ 26
ପୂର୍ଣେ ପୂର୍ଣେ ସହସ୍ରେ ତୁ ଆହାରଂ ତେନ ଚକ୍ରତୁଃ ।
ଅପର୍ଣା ତୁ ନିରାହାରା ତାଂ ମାତା ପ୍ରତ୍ୟଭାଷତ ।
ନିଷେଧୟନ୍ତୀ ହ୍ୟୁ ମେତି ମାତୃସ୍ନେହେନ ଦୁଃଖିତା ॥ 27
ସା ତଥୋକ୍ତା ତଦା ମାତ୍ରା ଦେବୀ ଦୁଶ୍ଚରଚାରିଣୀ ।
ତେନୈବ ନାମ୍ନା ଲୋକେଷୁ ବିଖ୍ୟାତା ସୁରପୂଜିତା ॥ 28
ଏତତ୍ତତ୍ତ୍ରିକୁମାରୀଣାଂ ଜଗତ୍ସ୍ଥାବରଜଶ୍ଣ୍ଗମମ୍ ।
ଏତାସାଂ ତପସା ଲବ୍ଧଂ ଯାବଦ୍ଭୂମିର୍ଧରିଷ୍ୟତି ॥ 29
ତପଃଶରୀରାସ୍ତାଃ ସର୍ୱାସ୍ତିସ୍ରୋ ଯୋଗବଲାନ୍ୱିତାଃ ।
ସର୍ୱାଶ୍ଚୈବ ମହାଭାଗାଃ ସର୍ୱାଶ୍ଚ ସ୍ଥିରୟୌବନାଃ ॥ 30
ତା ଲୋକମାତରଶ୍ଚୈବ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣ୍ୟ ଏବ ଚ ।
ଅନୁଗୃହ୍ଣନ୍ତି ଲୋକାଂଶ୍ଚ ତପସା ସ୍ୱେନ ସର୍ୱଦା ॥ 31
ଉମା ତାସାଂ ବରିଷ୍ଠା ଚ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ଚ ବରବର୍ଣିନୀ ।
ମହାୟୋଗବଲୋପେତା ମହାଦେବମୁପସ୍ଥିତା ॥ 32
ଦତ୍ତକଶ୍ଚୋଶନା ତସ୍ୟାଃ ପୁତ୍ରଃ ସ ଭୃଗୁନନ୍ଦନଃ ।
ଅସିତସ୍ୟୈକପର୍ଣା ତୁ ଦେବଲଂ ସୁଷୁବେ ସୁତମ୍ ॥ 33
ଯା ତୁ ତାସାଂ କୁମାରୀଣାଂ ତୃତୀୟା ହ୍ୟେକପାଟଲା ।
ପୁତ୍ରଂ ଶତଶଲାକସ୍ୟ ଜୈଗୀଷବ୍ୟମୁପସ୍ଥିତା ।
ତସ୍ୟାପି ଶଶ୍ଣ୍ଖଲିଖିତୌ ସ୍ମୃତୌ ପୁତ୍ରାବୟୋନିଜୌ ॥ 34
ଉମା ତୁ ଯା ମୟା ତୁଭ୍ୟଂ କୀର୍ତିତା ବରବର୍ଣିନୀ ।
ଅଥ ତସ୍ୟାସ୍ତପୋୟୋଗାତ୍ତ୍ରୈଲୋକ୍ୟମଖିଲଂ ତଦା ।
ପ୍ରଧୂପିତଂ ସମାଲକ୍ଷ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମା ବଚନମବ୍ରବୀତ୍ ॥ 35

ବ୍ରହ୍ମୋବାଚ ।

ଦେବି କିଂ ତପସା ଲୋକାଂସ୍ତାପୟସ୍ୟତିଶୋଭନେ ।
ତ୍ୱୟା ସୃଷ୍ଟମିଦଂ ବିଶ୍ୱଂ ମା କୃତ୍ୱା ତଦ୍ୱିନାଶୟ ॥ 36
ତ୍ୱଂ ହି ଧାରୟସେ ଲୋକାନିମାନ୍ସର୍ୱାନ୍ସ୍ୱତେଜସା ।
ବ୍ରୂହି କିଂ ତେ ଜଗନ୍ମାତଃ ପ୍ରାର୍ଥିତଂ ସମ୍ପ୍ରସୀଦ ନଃ ॥ 37

ଦେବ୍ୟୁବାଚ ।

ଯଦର୍ଥଂ ତପସୋ ହ୍ୟସ୍ୟ ଚରଣଂ ମେ ପିତାମହ ।
ଜାନୀଷେ ତତ୍ତ୍ୱମେତନ୍ମେ ତତଃ ପୃଚ୍ଛସି କିଂ ପୁନଃ ॥ 38

ବ୍ରହ୍ମୋବାଚ ।

ଯଦର୍ଥଂ ଦେବି ତପସା ଶ୍ରାମ୍ୟସେ ଲୋକଭାବନି ।
ସ ତ୍ୱାଂ ସ୍ୱୟଂ ସମାଗମ୍ୟ ଇହୈବ ବରୟିଷ୍ୟତି ॥ 39
ସର୍ୱଦେବପତିଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ସର୍ୱଲୋକେଶ୍ୱରେଶ୍ୱରଃ ।
ବୟଂ ସଦେବା ଯସ୍ୟେଶେ ବଶ୍ୟାଃ କିଙ୍କରବାଦିନଃ ॥ 40
ସ ଦେବଦେବଃ ପରମେଶ୍ୱରେଶ୍ୱରଃ ସ୍ୱୟଂ ତବାୟାସ୍ୟତି ଲୋକପୋଽନ୍ତିକମ୍ ।
ଉଦାରରୂପୋ ବିକୃତାଭିରୂପବାନ୍ସମାନରୂପୋ ନ ହି ଯସ୍ୟ କସ୍ୟଚିତ୍ ॥ 41
ମହେଶ୍ୱରଃ ପର୍ୱତଲୋକବାସୀ ଚରାଚରେଶଃ ପ୍ରଥମୋଽପ୍ରମେୟଃ ।
ବିନେନ୍ଦୁନା ଇନ୍ଦୁସମାନବକ୍ତ୍ରୋ ବିଭୀଷଣଂ ରୂପମିହାସ୍ଥିତୋଽଗ୍ରମ୍ ॥ 42

ଇତି ସ୍କନ୍ଦପୁରାଣେ ଏକାଦଶୋଽଧ୍ୟାୟଃ ॥ 11

Comments

Popular posts from this blog

ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ପଞ୍ଚରାତ୍ର (ଉତ୍କଳ ଖଣ୍ଡ) - ଜଗନ୍ନାଥ ଜଣାଣ

ସ୍କନ୍ଦପୁରାଣ ଅଧ୍ୟାୟ ୧

ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ପଞ୍ଚରାତ୍ର ପ୍ରଥମୋଧ୍ୟୋୟଃ